4.สมการเงินออม

เมื่อเราได้เป้าหมายของเงินออมที่ควรมีในวัยเกษียณ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตได้อย่างผาสุก โดยไม่เป็นภาระของลูกหลาน หรือสังคม อีกทั้งยังทราบว่าเราควรออมเงินเท่าใดใน แต่ละปีเพื่อให้ได้เงินออมรวมตรงตามเป้าหมาย คำถามที่ตามมาก็คือ เราจะมีวิธีการเช่นไรเพื่อให้ได้เงินออมตรงตามเป้าหมายที่ตั้งไว้

สมการเงินออมโดยทั่วๆ ไป จะเขียนว่า

รายได้ – ค่าใช้จ่าย = เงินออม

คิดแบบที่เขียนนี้รับรองได้ว่า คนส่วนมากไม่มีเงินเหลือ เราจะมีค่าใช้จ่ายได้เสมอ บางคนมีเงินติดมือไม่ได้ต้องใช้ให้หมดๆ แม้เมื่อได้เงินเดือนเพิ่ม เพียงแค่ได้ข่าวว่าเงินเดือนจะเพิ่มก็เลี้ยงฉลองกันจนเป็นหนี้ รอเงินเดือนมาใช้หนี้แทบไม่พอ

สำหรับคนมือรั่ว ได้มาเท่าใด ต้องจ่ายให้หมดๆ ควรเขียนสมการเงินออมใหม่เป็นดังนี้



ตั้งสมการแบบนี้ แปลว่า ต้องจ่ายให้ตัวเองก่อน เหมือนกับที่รัฐบาลให้หัก ภาษี ณ ที่จ่าย หรือนายจ้างหักค่าประกันสังคม และเงินสำรองเลี้ยงชีพให้เรา เหลือเงินเท่าไรจึงใช้เท่านั้น วิธีการนี้จะมีเงินเก็บออมทุกเดือน

สมการเงินออม มีตัวเลขเพียง 3 ตัว ซึ่งทุกคนคงร้องในใจว่าเป็นสามัญสำนึกแท้ๆ ใช่แล้ว สูตรนี้ง่ายจนไม่ค่อยน่าคำนึงถึง แต่สูตรง่ายๆ ตรงนี้เอง มีนัยต่างๆ แฝงอยู่มากมายที่จะทำให้เงินออมเพิ่มขึ้นได้

หลักง่ายๆ เบื้องต้นมีเพียง 2 หลักคือ เพิ่มรายได้กับลดรายจ่าย

การเพิ่มรายได้

ขึ้นอยู่กับแต่ละคนว่าใครมีความสามารถอย่างไร หรือจะมีช่องทางในการเพิ่มรายได้อย่างไร โดยคำนึงถึงข้อเท็จจริงที่ว่า สิ่งใดๆ ในโลกนี้ไม่สามารถได้มาอย่างฟรีๆจะต้องมีต้นทุนของการที่จะได้สิ่งนั้นมาด้วยเช่นกัน ทั้งลงทุนและลงแรง

หากต้องการที่จะหารายได้เพิ่ม ก็ต้องลงทุนทั้งแรงงานและแรงเงินเพิ่มขึ้นด้วย
- การทำงานได้เงินเดือน ต้องขยัน หมั่นเพียร หมั่นศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมและใส่ใจในงาน
- การลงทุนด้านการศึกษาด้วยการเรียนหนังสือให้สูงขึ้นเป็นการเพิ่มรายได้อย่างหนึ่งเหมือนกัน เพราะการศึกษาช่วยพัฒนาความรู้ ความคิด และความสามารถของแต่ละคน คนที่จบการศึกษาสูงจะได้เงินเดือนเบื้องต้นสูงขึ้นตามไปด้วย และถ้าจบในบางสาขาวิชา เงินเดือนยังสูงกว่าอีกด้วย

เมื่อตั้งต้นที่จุดต่างกันเงินเดือนที่เพิ่มในแต่ละปีก็ต่างกัน รวมทั้งโอกาสในการก้าวหน้าในการงานก็จะผิดแผกกันไปอีกด้วย การศึกษาจึงนับเป็นการลงทุนเพื่อเพิ่มรายได้ในอนาคตที่สำคัญอย่างยิ่งทีเดียว






- รายได้และกำไรจากการผลิตและการค้า ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนในส่วนของการซื้อหาสินค้าที่จะนำมาขายหากท่านถนัดการค้าขาย หรือหากถนัดในด้านงานฝีมือต่างๆ ก็ต้องมีการลงทุนในส่วนของวัสดุหรืออุปกรณ์ ที่ใช้ในการผลิตสิ่งนั้น นอกจากนั้นแล้ว คงต้องมีการลงแรงงาน ไม่ว่าจะค้าขาย หรือประดิษฐ์งานฝีมือ

ส่วนบางคนที่ยังไม่พบว่าตนเองมีความสามารถพิเศษ หรือมีความถนัดในด้านใดที่จะสามารถหารายได้เพิ่มเติมได้ ในปัจจุบันก็มีสถาบัน หรือโรงเรียนที่เปิดสอนวิชาที่เป็นวิชาชีพในการหารายได้เพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนสอนการทำอาหารทำขนม การตัดเย็บหรือการประดิดประดอยสิ่งของต่างๆ ซึ่งวิธีการนี้ต้องมีการลงทุน คือ ลงทุนทางด้านการศึกษา นอกจากนั้นยังสามารถหาแนวคิดเพื่อเพิ่มช่องทางการหารายได้ จากรายการทางวิทยุ โทรทัศน์ และสิ่งพิมพ์ต่างๆ อีกหลายแหล่ง

- รายได้จากการเป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ และการนำเงินที่ออมไว้ได้แล้วไปหาดอกผล

เมื่อทราบถึงแนวทางการเพิ่มรายได้แล้ว ผู้อ่านคงจะหาว่าตนเองจะสามารถหารายได้เพิ่มขึ้นได้อย่างไรบ้าง แต่สำหรับผู้ที่ไม่มีเวลาที่จะใช้หารายได้เพิ่ม เพราะการทำงานปกติในแต่ละวันก็เต็มเวลาแล้วต้องหันไปหา การลดรายจ่าย

การลดรายจ่าย

คือ การฉลาดที่จะใช้สิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวให้เกิดประโยชน์สูงสุด รวมไปถึงการฉลาดในการใช้จ่ายหรือการฉลาดซื้อด้วย

ฉลาดซื้อ คือ การฉลาดที่จะซื้อสิ่งต่างๆ ที่มีต้นทุนต่อหน่วยถูก

ถ้าเป็นสินค้าที่ใช้ได้นานๆ ต้องดูต้นทุนต่อหน่วยเทียบกับระยะเวลาการใช้งานด้วย สินค้าบางอย่างมีราคาต่อหน่วยต่างกันมาก เช่น เสื้อยืด ที่มีทั้งที่ราคาถูกมาก ไปจนถึงราคาไม่ถูก ราคาค่อนข้างแพง และราคาแพงมาก เสื้อยืดที่ราคาถูกมาก แต่ใช้ได้ไม่นานก็ยืดย้วยใช้ไม่ได้ต้องทิ้งไป แล้วเสียเงินซื้อใหม่ เทียบกับเสื้อยืดที่ราคาแพงกว่าเล็กน้อย แต่ใช้ได้นานกว่ามาก ราคาของเสื้อยืดที่แพงกว่า อาจจะถูกกว่าเสื้อยืดราคาถูกเมื่อนำความคงทนในการใช้งานเข้ามาคำนึงถึงด้วย

นั่นคือ สินค้าที่ซื้อควรมีราคาที่เหมาะสมกับคุณภาพและประสิทธิภาพของสินค้า และไม่ใช่การซื้อสินค้าที่มีราคาและประสิทธิภาพที่สูงมากจนเกินความจำเป็นที่เราจะใช้งาน แต่ควรเป็นการซื้อสินค้าตามความจำเป็นที่จะต้องใช้งาน โดยมองรวมถึงความจำเป็นที่จะต้องใช้งานในอนาคตด้วย

ฉลาดใช้ คือ รู้จักใช้สิ่งของที่มีอย่างเต็มที่เต็มตามความสามารถใช้การได้ของสิ่งนั้น รู้จักรักษาข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ ที่มีให้สามารถใช้งานได้นานโดยมีการบำรุงรักษาที่ดีและใช้งานอย่างถูกต้องตามคุณสมบัติของมัน รู้จักใช้สิ่งของต่างๆ อย่างประหยัด เช่น ประหยัดไฟ ประหยัดนํ้า ประหยัดนํ้ามัน รู้จักนำกลับมาใช้ใหม่ และรู้จักซ่อมแซมข้าวของที่มีให้ใช้งานต่อไปได้ก่อนจะคิดซื้อใหม่ รู้จักดัดแปลงสิ่งของที่มีให้เกิดประโยชน์

การประหยัดด้วยการใช้อย่างฉลาดนานาประการจะช่วยลดค่าใช้จ่ายที่ไม่ควรเสียลงไปได้มาก

การฉลาดใช้อีกด้านหนึ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับทุกคน คือการฉลาดใช้ชีวิต

ชีวิตคนเราไม่ได้ขึ้นอยู่กับวัตถุสิ่งของหรือสิ่งนอกกายเท่านั้น แต่ยังขึ้นอยู่กับการใช้ชีวิตอย่างเหมาะสมในทางที่ถูกที่ควร รักษาความพอดีให้มีความสุขทั้งทางกายและทางใจอีกด้วย

สมการเงินออมง่ายๆ ในบทนี้ คงจะเป็นข้อคิดให้ผู้อ่านมีเงินออมมากขึ้น และเมื่อมีเงินออมแล้ว เราก็จะหันมาดูวิธีทำให้เงินออมเพิ่มมากขึ้น นั่นคือการฉลาดลงทุน

การลดรายจ่าย



ทำบัญชีรายรับรายจ่าย

คนที่ตั้งใจออมแต่ไม่รู้ว่าเงินที่ได้มาหายไปไหนหมด ควรเริ่มด้วยการบันทึกรายการรายรับรายจ่ายดูสัก 2 – 3 เดือน ตามตัวอย่างตารางที่ให้มาและนำไปใช้งานได้จริงท้ายเล่ม

ตารางแยกประเภทรายรับ ช่วยให้รู้ว่ารายได้มาจากไหนบ้าง และจะเพิ่มรายได้ได้อย่างไร จากการทำงานเพื่อให้ได้เงินมา หรือให้เงินไปทำงานมาให้ผ่านการลงทุนแบบต่างๆ

การออม มีหลายอย่าง ตั้งแต่การบังคับออมเพื่อความมั่นคงทางการเงินในอนาคตของตนเอง ได้แก่ เงินที่นายจ้างหักเป็นเงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงินประกันสังคม และเงินที่ตั้งใจออมเอง เพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะเจาะจง ไม่ว่าจะเป็นเพื่อการเกษียณ หรือเพื่อรายจ่ายในอนาคต เช่นออมไว้ไปเที่ยวต่างประเทศ ออมไว้ไปเรียนหนังสือ ออมไว้จ่ายดาวน์บ้าน เป็นต้น

การออมเหล่านี้ แต่ละคนอาจจะวางกฏกติกาให้ตนเอง เช่น หักเพิ่มล่วงหน้าทันทีที่ได้รับเงินมาทุกครั้ง และพยายามประหยัดค่าใช้จ่ายเพื่อให้มีเงินเหลือ

รายจ่าย แยกเป็นกลุ่มๆ เพื่อให้ช่วยวิเคราะห์ได้ง่ายขึ้นว่ารายจ่ายหลักๆ มีอะไรบ้าง รายจ่ายหมวดใดน่าจะลดได้อีก รายจ่ายหลายอย่างยังมีไส้ในอีกเช่น รายจ่ายที่จำเป็นและควรจ่ายกับรายจ่ายที่ไม่จำเป็น แต่อยากจ่ายหรือรายจ่ายที่ไม่จำเป็นและไม่ได้อยากได้เท่าไหร่ แต่จ่ายไปอย่างไม่ทันระวังตัว เช่น การซื้อของที่มีของแถมซึ่งบางครั้งของที่ซื้อก็ไม่ได้อยากได้เท่าไหร่ ของที่แถมยิ่งไม่ได้สนใจ และซื้อเพราะคิดว่ากำลังได้ของถูก เป็นต้น

ได้ตัวเลขเหล่านี้มาแล้ว อาจจะช่วยให้วางแผนด้านการเงินได้อย่างเป็นระบบขึ้น แล้วทำบัญชีต่อเนื่องไปเรื่อยๆ ให้เป็นนิสัย